Archive for the ‘การอนุรักษ์หนังสือ’ Category

สรุปการฝึกอบรมประสบการณ์วิชาชีพด้านหอจดหมายเหตุ ณ หอจดหมายเหตุแห่งชาติ

สรุปการฝึกอบรมประสบการณ์วิชาชีพด้านหอจดหมายเหตุ
ณ หอจดหมายเหตุแห่งชาติ 
วันที่ 2 กรกฎาคม -29 สิงหาคม 2555

                                                                                                                                                                 นายรมย์ ธนูเทพ  
นายชัยวุฒิ บุตตัสสะ

ฝึกอบรมด้านการบริหารเอกสาร (2-3 ก.ค.2555) 

การพิจารณาบัญชีเอกสารขอทำลาย 

          หน่วยงานราชการส่งบัญชีขอทำลายเอกสารมาให้หอจดหมายเหตุแห่งชาติพิจารณาก่อน หอจดหมายเหตุแห่งชาติเห็นว่าเรื่องใดมีคุณค่าก็จะขอสงวนเก็บเอกสารไว้ ส่วนเอกสารที่ไม่มีคุณค่าก็จะให้หน่วยงานทำลาย การส่งมอบเอกสารจะมีบัญชีในการส่งมอบเอกสาร สำหรับเซ็นรับและตอบกลับ และเมื่อได้รับเอกสารที่ขอสงวนแล้วจะมีขั้นตอนในการดำเนินการดังนี้ Read the rest of this entry »

เครื่องพิมพ์ทอง

งานซ่อมอนุรักษ์หนังสือและสิ่งพิมพ์ 
แผนกทรัพยากรสารสนเทศ 
ศูนย์สนเทศแลหอสมุด

          การเข้าปกเย็บเล่มในปัจจุบันได้นำนวัตกรรมใหม่มาใช้ในประเทศไทย แทนการเดินทองที่ใช้แม่พิมพ์เป็นตะกั่ว   ในการทำปก วิทยานิพนธ์ งานวิจัย  และรายงานต่างๆ                                      

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

เครื่องเดินทองที่ใช้แม่พิมพ์เป็นตัวตะกั่ว                       

 

 

 

 

 

 

 

 

 

เครื่องพิมพ์ทองที่ใช้เลเซอร์ ; นวัตกรรมใหม่

          บุคลากรงานซ่อม อนุรักษ์หนังสือและสิ่งพิมพ์ ประกอบด้วย นางไพจิตร เกิดอยู่ หัวหน้าแผนกทรัพยากรสารสนเทศ นายปรัชญา แก้วมาก หัวหน้างานซ่อมอนุรักษ์หนังสือและสิ่งพิมพ์ นายธีระพล เงินนาค นายสัมพันธ์ สมบุญเพ็ญ และนายประกอบ ดาราตระกูล ได้เดินทางไปศึกษาดูงาน การนำนวัตกรรมทางด้านเทคโนโลยีที่เกี่ยวกับการเดินทอง นอกสถานที่ 2 แห่ง คือ  สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยกรุงเทพ ในวันศุกร์ที่ 20 กรกฎาคม 2555  ที่ได้นำเทคนิควิธีการใหม่ ๆ มาใช้ ในการเข้าเล่มทำปก  และ ห้างหุ้นส่วนจำกัด บุญญะภัณฑ์ มาร์เก็ตติ้ง ในวันพุธที่ 18 กรกฎาคม 2555 ซึ่งเป็นตัวแทนนำเครื่องพิมพ์ปกเข้าจากต่างประเทศ ในการศึกษาดูงานครั้งนี้มีสาเหตุมาจาก ห้างร้าน ร้านค้า ต่างๆ ยกเลิกการผลิตตัวตะกั่วที่เป็นแม่พิมพ์ที่ใช้ในการเดินทอง เนื่องจากเป็นอันตรายต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ทำให้บุคลากรงานซ่อม อนุรักษ์หนังสือและสิ่งพิมพ์ ต้องศึกษาวิธีการดำเนินการการเข้าปกเย็บเล่มใหม่ ๆ โดยใช้นวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อรองรับวิธีการทดแทนการใช้ตัวตะกั่วเป็นแม่พิมพ์

          วันพุธที่ 18 กรกฎาคม 2555 ได้เดินทางไป ห้างหุ้นส่วนจำกัด บุญญะภัณฑ์ มาร์เก็ตติ้ง  ถนนบางนา-ตราด 13 ได้รับการต้อนรับจากคุณ พรนิภา ชาญชัยดำรง (คุณหลิน)  ได้แนะนำและสาธิต เครื่องพิมพ์ทอง BBL-330A  (Gold Printer BBL-330A)   ภาพประกอบ

 

 

 

 

 

 

 

  

       

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                                                                           

คุณลักษณะเครื่องพิมพ์ทอง  Gold Printer BBL-330A
          1.   ขนาดเครื่อง 100*45*35 ซม.    น้ำหนัก 50  กก.          
          2.   มีการเชื่อมต่อการพิมพ์เครือข่าย LAN / SD card/ USB
          3.   ใช้ร่วมกับซอฟท์แวร์   ที่ใช้ใน Windows เช่น Artcut, Office Word,  Coreldraw
          4.   วัสดุที่ใช้รองรับได้ กระดาษ  หนังเทียม  PVC  สติกเกอร์ พลาสติก
          5.   การพิมพ์ใช้หัวพิมพ์เลเซอร์

ข้อสังเกต  เครื่องพิมพ์ใช้เลเซอร์ กับ การเดินทองใช้แม่พิมพ์ตะกั่ว   
          1.  แผ่นฟรอยด์ ใช้ประเภทที่แตกต่างกัน ราคาใกล้เคียงกัน
          2.  เครื่องพิมพ์ทอง  Gold Printer BBL-330A ใช้หัวพิมพ์เลเซอร์     
          3.  ระยะเวลาการดำเนินการต่อเล่ม   
                3.1 เครื่องพิมพ์ทอง  Gold Printer BBL-330A ใช้เวลา  5 นาที
                3.2 เครื่องเดินทองแม่พิมพ์ตะกั่ว   ใช้เวลาประมาณ 1.20  ชม.
          4.  ลักษณะการใช้ตัวอักษร 
               4.1 เครื่องพิมพ์ทอง  Gold Printer BBL-330A เลือกตัวอักษรได้หลากหลาย
               4.2 เครื่องเดินทองแม่พิมพ์ตะกั่ว มีข้อจำกัด ขนาดตัวอักษร
          5.   เครื่องพิมพ์ทอง  Gold Printer BBL-330A มีความปลอดภัยต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
          6.  ประเภทของงานที่ผลิตได้ หลากหลายกว่า การใช้แม่พิมพ์ตะกั่ว

               วันศุกร์ที่ 20 กรกฎาคม 2555 ศึกษาการเข้าปกเย็บเล่ม มหาวิทยาลัยกรุงเทพ วิทยาเขตรังสิต ที่ได้นำนวัตกรรมการเข้าปกเย็บเล่ม วิทยานิพนธ์ งานวิจัย ของนักศึกษา มีวิธีการหลีกเลี่ยงการทำปกแบบมีแม่พิมพ์เป็นตัวตะกั่ว จึงนำเครื่องยิงเลเซอร์ ROBOTECH LRT-3050 ประกอบกับนำโปรแกรม RLserCut เป็นคำสั่งให้เครื่องยิงแสงเลเซอร์ลงบนปกให้เป็นรอยของตัวอักษร ดังรูป

 

 

 

 

 

 

 

 

 

               การใช้แสงเลเซอร์ยิง ทำให้เกิดตัวอักษรที่ต้องการทำปก โดยการนำปกที่เคลือบด้วยกาวลาเท็กซ์ให้เป็นแผ่นฟิลม์บางๆ เพื่อให้ลอกง่ายหลังจากเคลือบลงสีแล้วยิงด้วยแสงเลเซอร์แล้วนำ สี อัลคาลิกที่เป็นสีทอง ป้ายตัวอักษรบนปก วางทิ้งไว้จนกว่าจะแห้งสนิท แล้วลอกฟิลม์ กาว และสีออกจากปก จะเหลือเฉพาะสีที่ตัวอักษรที่แสงเลเซอร์ยิงลงไปเท่านั้น แล้วนำปกไปเข้าเล่ม


    
 

        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ข้อสังเกต 
               1)  เครื่องยิงเลเซอร์ ROBOTECH LRT-3050 เป็นเครื่องที่เหมาะกับการใช้งานกับการทำตัวอักษรที่เป็นป้ายหินอ่อน แต่นำมาดัดแปลงแก้ปัญหาในการทำปกซึ่งต้องใช้วิธีที่มีหลายขั้นตอน
               2)  การยิงตัวอักษรลงบนปก จะมีควันเล็กน้อย ซึ่งเป็นผลเสียต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
               3)  ขั้นตอนที่ทากาวและนำสี อัลคาลิค ป้ายลงบนตัวอักษรของปกจะทำให้เสียเวลามาก ซึ่งการป้ายสีที่ตัวอักษรต้องทาทับหลาย ๆ ครั้ง
               4)  เป็นวิธีการที่แก้ปัญหาได้ดี ในระยะที่ไม่สามารถ จัดหาตัวตะกั่วเป็นแม่พิมพ์ หรือ การนำตัวอักษรทำเป็นบล็อค ซึ่งต้องเสียค่าใช้จ่ายสูง
               5)  ราคาของเครื่องพิมพ์ทองที่มีอยู่ในปัจจุบันใกล้เคียงกับราคาของเครื่องที่ยิงเลเซอร์

ประมวลภาพภาพประกอบดูงานมหาวิทยาลัยกรุงเทพ 20  กรกฎาคม 2555

กู้หนังสือจมน้ำ

โดย ปรัชญา แก้วมาก และ รมย์  ธนูเทพ

การกู้สภาพและดูแลรักษาหนังสือที่ถูกผลกระทบจากน้ำท่วม หนังสือที่มีสภาพเปียกชื้นเส้นใยจะบวมตัว หมึกบางชนิดก็จะซึมและเกิดเชื้อราขึ้นเป็นอันตรายกับมนุษย์ การนำหนังสือออกจากห้องสมุดนำออกตาก 1-2 เดือนจนกว่าจะแห้ง มันจะทำลายตัวหนังสือมากขึ้นเป็นโอกาศทำให้เชื้อราเพิ่มขึ้น และการนำหนังสือใส่เตาอบแล้วใช้ความร้อนให้น้ำระเหยออกไปกระดาษนั้นจะกรอบและจะทำให้กระดาษติดกัน  ดังนั้นใช้วิธีทำให้แห้ง ด้วยเทคโนโลยี FREEZE DRYING การทำงานของเครื่องนี้คือ โดยใช้ความเย็นโดยฉับพลันที่ -20 องศาจะทำให้น้ำแข็งตัวและกลายเป็นแก๊ส

ก่อนนำหนังสือเข้าเครื่อง ต้องดำเนินการดังนี้
1.
ต้องจัดแบ่งประเภทหนังสือลำดับความสำคัญ
2.
ทำความสะอาดสิ่งที่ปนมากับน้ำ ด้วยฟองน้ำ, แปรง
3.
ใช้แผ่นพลาสติกคั่นหน้าแต่ละหน้า
4.
แยกหนังสือที่ชำรุดจากการจมน้ำตามสภาพที่เสียหายน้อย/มาก
5.
ใช้ผ้าห่อหุ้มก่อนเพื่อรักษารูปทรงหนังสือและวางไม่ติดกันมาก

เชื้อราที่โตเร็วใช้วิธี FREEZE DRYING นี้จะทำให้หยุดการเติบโตได้ และใช้รังสีแกรมม่ากำจัดเชื้อรา การทำความสะอาดชั้นหนังสือชั้นไม้ควรเปลี่ยนใหม่เลย ถ้าเป็นชั้นเหล็กใช้น้ำยาฆ่าเชื้อเช็ด หรือใช้แอลกอฮอล์ 95% เช็ด บริเวณห้องควรมีเครื่องดูดอากาศและอากาศถ่ายเท สภาพแวดล้อมผนังต้องทำความสะอาดด้วย ไม่ควรใช้น้ำส้มสายชู และทาสีป้องกันเชื้อรา เครื่องนี้ไม่สามารถแก้ไขความเสียหายที่เกิดขึ้นได้เพียงแต่ทำให้แห้งได้เท่านั้น

หมายเหตุ:- จากการเข้าร่วมการอบรมปฏิบัติการในโครงการ “กู้หนังสือจมน้ำ” เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2554 เวลา 13.00-17.00 น. ณ ห้องประชุม 501 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร โดยผู้เชี่ยวชาญจากประเทศเยอรมัน Mr. Oliver Messerschmidt (Commercial Director) Dr. Manfred Anders (Managing Director)  Mrs. Jana Moczarski (Chief Conservator)  ผู้เข้าร่วมสัมมนา นายปรัชญา  แก้วมาก และนายรมย์  ธนูเทพ

เครื่อง FREEZE DRYING

ผ้าพันห่อหุ้มหนังสือ

สืบค้นข้อมูล
คลังเก็บ
หมวดหมู่
หัวข้อที่มีการอ่านมากสุด
2 CUL 3G Balanced Scorecard Boston Library Consortium California Digital Library Georgia Pines Hong Kong Central Library Hong Kong University of Science and Technology Library ISSN Lib 2.0 Lynn Scott Cochrane Nong Ping OhioLINK Pao Yue Kong Library The Hong Kong Polytechnic University Library University of Hong Kong Library WALAI AutoLib Web 2.0 กรุงเทพมหานคร การบริหารจัดการห้องสมุด การฝึกอบรม การพัฒนาสารสนเทศศาสตร์ การวัดผลงานเชิงดุลยภาพ การวิจัยสารสนเทศศาสตร์ การศึกษาสารสนเทศศาสตร์ การสื่อสาร การส่งเสริมการอ่าน จดหมายเหตุ จดหมายเหตุมหาวิทยาลัย จินดามณี นวัตกรรมห้องสมุด บุคลิกภาพ ระบบห้องสมุดโอเพนซอร์ส ศึกษาดูงานห้องสมุดฮ่องกง ศูนย์ความรู้ด้านการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สถาบันวิทยบริการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สารเมลามีน หมู่บ้านวัฒนธรรมนองปิง หอจดหมายเหตุ ห้องสมุดกับการวิจัย ห้องสมุดกับการศึกษา ห้องสมุดในฮ่องกง เครือข่ายความร่วมมือของห้องสมุด เทคโนโลยีการสื่อสาร เลขมาตรฐานสากลประจำวารสาร
จดหมายข่าว
บล็อกอื่นๆ
ผู้ดูแลระบบ