การวัดผลงานเชิงดุลยภาพ : Balanced Scorecard

Balanced Scorecard คืออะไร

          Balanced Scorecard  เป็นเครื่องมือทางการบริหารจัดการสมัยใหม่เครื่องมือหนึ่ง ที่ใช้สำหรับการบริหารผลการปฏิบัติงาน (Performance Management) ซึ่งองค์กรที่มีการจัดการแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ของงานนิยมนำมาใช้ในการควบคุมและประเมินผลการดำเนินงานเพื่อให้องค์กรบรรลุเป้าหมายที่มีความสำคัญต่อความสำเร็จขององค์กร  

ใครคิดเครื่องมือชนิดนี้ มีแนวคิดอย่างไร
          Balanced Scorecard เป็นผลงานของ Robert S. Kaplan และ David P. Norton ซึ่งเสนอแนวคิดนี้ครั้งแรก ในวารสาร Harvard Business Review เมื่อปี ค.ศ.1992 (โอลฟ์, นีล โยรัน และคนอื่น ๆ, 2549) โดยมีแนวคิดว่า ความสำเร็จด้านการเงินเพียงอย่างเดียวไม่น่าจะทำให้องค์กรธุรกิจที่หวังผลกำไรประสบผลสำเร็จได้อย่างยั่งยืน การที่องค์กรจะประสบผลสำเร็จได้อย่างยั่งยืนจะต้องประสบผลสำเร็จในปัจจัยหลัก 4 ด้าน

ปัจจัยหลักทั้ง 4 ด้าน มีอะไรบ้าง สัมพันธ์กันอย่างไร
          ปัจจัยหลักทั้ง 4 ด้าน ได้แก่
          1. ด้านการเงิน
          2. ด้านลูกค้า
          3. ด้านกระบวนการภายใน
          4. ด้านการเรียนรู้และการพัฒนา ปัจจัยหลักด้านนี้ถือเป็นฐานขององค์กรที่หวังผลกำไร

          ปัจจัยหลักทั้ง 4 ด้าน สัมพันธ์กัน ดังนี้ ถ้าคนขององค์กรเก่งคิด เก่งงาน มีการเรียนรู้ การวิจัยและมีความคิดสร้างสรรค์ จะส่งผลให้มีการพัฒนากระบวนการทำงานสร้างผลงานที่เป็นเลิศ ทำให้ลูกค้าพึงพอใจและมีลูกค้าใหม่เพิ่มขึ้น ทำให้ได้กำไรเพิ่มขึ้น
 

องค์กรที่ไม่หวังผลกำไรจะนำ Balanced Scorecard มาใช้ได้หรือไม่
           แม้ Balanced Scorecard จะออกแบบมาเพื่อนำไปใช้กับองค์กรที่หวังผลกำไร แต่ก็สามารถประยุกต์ใช้กับองค์กรที่ไม่หวังผลกำไรได้เป็นอย่างดี เพราะพื้นฐานแนวคิดของ Balanced Scorecard พัฒนามาจากระบบบริหารผลการปฏิบัติงานและการบริหารเชิงกลยุทธ์ซึ่งเป็นวิถีทางการบริหารที่เป็นสากล

          สิ่งที่แตกต่างจากองค์กรที่หวังผลกำไร ได้แก่ วัตถุประสงค์และวิธีคิดในแต่ละด้าน ซึ่งองค์กรที่ไม่หวังผลกำไรจะใช้มุมมองด้านการเงินเป็นฐาน คือใช้เงินอย่างประหยัดและคุ้มค่าในการส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อให้เกิดกระบวนการภายในที่ดี สร้างความพึงพอใจสูงสุดให้ลูกค้าหรือผู้รับบริการ

ถ้าจะนำ Balanced Scorecard มาใช้ ขั้นแรกต้องดำเนินการอย่างไร
             การนำระบบ Balanced Scorecard มาใช้ในองค์กรจำเป็นต้องมีคณะทำงานซึ่งจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจในระบบ Balanced Scorecard เป็นอย่างดี ทำหน้าที่วางแผนงานในการดำเนินโครงการ สื่อสารและให้ความรู้แก่บุคลากรทุกคนให้เข้าใจถึงความจำเป็น ประโยชน์ที่จะได้รับ ขั้นตอนการดำเนินงานที่บุคลากรต้องมีส่วนร่วมและผลกระทบของการนำระบบนี้มาใช้

คณะทำงานประกอบด้วยใครบ้าง
          คณะทำงานประกอบด้วย บุคคลต่างๆ ดังต่อไปนี้
          1. ผู้บริหารโครงการ ซึ่งควรเป็นผู้บริหารระดับสูงที่มีอำนาจหน้าที่ในการสนับสนุนโครงการและทำหน้าที่รับผิดชอบโครงการ
          2. ผู้จัดการโครงการ มีหน้าที่ดำเนินการโครงการ รวมทั้งคอยกระตุ้นและส่งเสริมเพื่อให้โครงการประสบผลสำเร็จ
           3. สมาชิกของคณะทำงาน  มีหน้าที่คอยช่วยเหลือให้ข้อมูลเกี่ยวกับหน่วยงานต่างๆและช่วยเป็นสื่อกลางระหว่างคณะทำงานกับหน่วยงาน
           4. ผู้เชี่ยวชาญด้านการเปลี่ยนแปลงองค์กร มีหน้าที่สร้างความตระหนักและเตรียมความพร้อมของบุคลากร รวมทั้งดำเนินการมาตรการต่างๆเพื่อให้การเปลี่ยนแปลงระบบการวัดผลสามารถดำเนินไปได้อย่างราบรื่น

มีขั้นตอนปฏิบัติอย่างไรในการนำ Balanced Scorecard มาใช้
           การนำ Balanced Scorecard มาใช้ มีขั้นตอนปฏิบัติ 9 ขั้นตอน ดังนี้
          1. กำหนดทิศทางขององค์กรอย่างชัดเจน ทิศทางขององค์กรเป็นจุดเริ่มต้นที่จะนำองค์กรไปสู่ความเป็นเลิศ โดยทั่วไปทิศทางขององค์กรจะประกอบด้วยพันธกิจ ค่านิยมและวิสัยทัศน์
          2. กำหนดกลยุทธ์ กลยุทธ์เป็นปัจจัยหลักอีกอย่างหนึ่งที่นำองค์กรไปสู่ความสำเร็จ การกำหนดกลยุทธ์ได้ถูกต้องเหมาะสมและสามารถบริหารกลยุทธ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพจะทำให้องค์กรมีโอกาสที่จะประสบผลสำเร็จได้สูง เพราะกลยุทธ์เป็นจุดเริ่มต้นของการกำหนดวัตถุประสงค์ ดัชนีชี้วัด เป้าหมายและกิจกรรมเชิงกลยุทธ์ระดับองค์กร
          3. กำหนดวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ ดัชนีชี้วัดเชิงกลยุทธ์ ซึ่งควรเป็นวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ และดัชนีชี้วัดเชิงกลยุทธ์ที่เป็นไปได้ทั้งหมด
          4. ทำแผนที่กลยุทธ์ ซึ่งเป็นแผนผังที่จะอธิบายและเชื่อมโยงเรื่องราวเชิงเหตุและผลของกลยุทธ์และวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ที่องค์กรจะใช้เพื่อให้บรรลุเป้าหมายและวิสัยทัศน์ที่กำหนดไว้ 
          5. กำหนดเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ที่ชัดเจน เพื่อกำหนดกิจกรรมเชิงกลยุทธ์ที่จะทำให้บรรลุเป้าหมายนั้น
          6. จัดทำบัตรคะแนนระดับองค์กร ซึ่งประกอบด้วย กลยุทธ์ วัตถุประสงค์ดัชนีชี้วัด เป้าหมายกิจกรรมเชิงกลยุทธ์
          7. ถ่ายทอดทิศทาง วัตถุประสงค์ เป้าหมาย และดัชนีชี้วัดระดับองค์กรไปสู่ผู้บริหารระดับต่างๆและบุคลากรทุกคน เพื่อจัดทำบัตรคะแนนระดับหน่วยงาน บัตรคะแนนรายบุคคลและแผนปฏิบัติการของแต่ละกิจกรรม
          8. ดำเนินกิจกรรมเชิงกลยุทธ์
          9. ติดตาม ประเมินผล และวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการตรวจติดตาม เพื่อพัฒนาองค์กรอย่างต่อเนื่องทุกระดับ

การนำ Balanced Scorecard มาใช้มีปัญหาและอุปสรรค์อะไรบ้าง
          ปัญหาและอุปสรรค์ในการนำ Balanced Scorecard ในองค์กรที่ไม่หวังผลกำไร มีดังนี้
          1. บุคลากรต่อต้านการเปลี่ยนแปลง เพราะ
               1.1 รู้สึกว่าระบบนี้ทำให้เกิดความไม่มั่นคงต่อสถานการณ์การทำงานเพราะมีการวัดผลงานอย่างจริงจัง
               1.2 รู้สึกว่าการนำระบบนี้มาใช้เพื่อต้องการจับผิดการทำงาน ถ้าผลงานออกมาไม่ดีตามเป้าจะถูกลงโทษ
               1.3 รู้สึกว่าการนำระบบนี้มาใช้เป็นการทำตามแฟชั่น ระบบปัจจุบันดีอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงอะไร
               1.4 รู้สึกว่าการนำระบบนี้มาใช้ทำให้ภาระงานเพิ่มขึ้น ภาระงานที่ทำอยู่ปัจจุบันก็มากจนทำไม่ทันอยู่แล้ว
           2. ผู้นำสูงสุดขององค์กรไม่เข้าใจ ไม่ทุ่มเท และไม่มีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทาง ไม่ยอมบริหารตามระบบนี้ ไม่ติดตามประเมินผลตัวชี้วัดอย่างจริงจังโอกาสที่จะประสบผลสำเร็จก็ยากเพราะ Balanced Scorecard เป็นเครื่องมือที่ใช้ในระบบการบริหารจัดการองค์กรและใช้ตรวจติดตามผลการดำเนินงาน

อภิธานศัพท์
          การบริหารผลการปฏิบัติงาน (Performance Management) หมายถึง การบริหารแบบบูรณาการด้วยการเชื่อมโยงกลยุทธ์ เป้าหมาย ผลการปฏิบัติงานระดับองค์กร ระดับหน่วยงานและระดับบุคลากรไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อให้องค์กรบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้
          กลยุทธ์ คือข้อความที่บอกว่าเราจะทำอย่างไรเพื่อให้บรรลุสิ่งที่ต้องการ
          ค่านิยม  เป็นข้อความที่ทุกคนยอมรับและถือเป็นหลักในการทำงานร่วมกันในองค์กร เพื่อให้เกิดความราบรื่น บรรลุพันธกิจและวิสัยทัศน์ที่กำหนด ค่านิยมถือเป็นรากฐานของการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ดี
          พันธกิจ เป็นข้อความที่บ่งบอกว่า “ทำไมต้องมีองค์กรของเรา” หรือ “เราคือใคร มีเราขึ้นมาทำไม”
          วิสัยทัศน์ เป็นข้อความที่บ่งบอกภาพขององค์กรในอนาคตที่รูปธรรมอย่างชัดเจน ซึ่งเราใฝ่ฝันอย่างแรงกล้าที่จะให้เป็นและต้องบรรลุให้ได้

บรรณานุกรม

“Balanced Scorecard” . From Wikipedia, the free encyclopedia.  
          http://en.wikipedia.org/wiki/Balanced_ scorecard. 
กฤษณา  มหาวิรุฬห์. แนวคิดการบริหารแบบ Balanced  Scorecard.  
          http://isc.ru.ac.th/data/PS0003679.doc
ประเวศน์ มหารัตน์สกุล.  (เม.ย. 2548). “การบริหารดุลยภาพ BSC สำหรับองค์กรที่
          ไม่แสวงหากำไร” ฟอร์ควอลิตี้ 11, 90 : หน้า 100-104.
สิทธิศักดิ์ พฤกษ์ปิติกุล.  (2546).   การบริหารกลยุทธ์และผลสัมฤทธิ์ขององค์กร
          ด้วยวิธี Balanced  scorecard.
พิมพ์ครั้งที่ 2.  กรุงเทพฯ : สมาคม
          ส่งเสริมเทคโนโลยี [ไทย-ญี่ปุ่น],    
โอลฟ์, นีล โยรัน …คนอื่น ๆ.   (2549).  Balanced scorecard  ภาคปฏิบัติ :
          วิธีสร้างความสมดุลระหว่างกล ยุทธ์และการควบคุม.
   กรุงเทพฯ :
          เอ็กซเปอร์เน็ท.


หมายเหตุ :
   ผู้เขียนได้นำเสนอในวาระการแบ่งปันความรู้ของชาวศูนย์สนเทศและหอสมุด  ในการประชุมบุคลากรศูนย์สนเทศและหอสมุด ประจำเดือนเมษายน 2552  (วันที่ 29 เมษายน 2552)

Comments are closed.

สืบค้นข้อมูล
คลังเก็บ
หมวดหมู่
หัวข้อที่มีการอ่านมากสุด
2 CUL 3G Balanced Scorecard Boston Library Consortium California Digital Library Georgia Pines Hong Kong Central Library Hong Kong University of Science and Technology Library ISSN Lib 2.0 Lynn Scott Cochrane Nong Ping OhioLINK Pao Yue Kong Library The Hong Kong Polytechnic University Library University of Hong Kong Library WALAI AutoLib Web 2.0 กรุงเทพมหานคร การบริหารจัดการห้องสมุด การฝึกอบรม การพัฒนาสารสนเทศศาสตร์ การวัดผลงานเชิงดุลยภาพ การวิจัยสารสนเทศศาสตร์ การศึกษาสารสนเทศศาสตร์ การสื่อสาร การส่งเสริมการอ่าน จดหมายเหตุ จดหมายเหตุมหาวิทยาลัย จินดามณี นวัตกรรมห้องสมุด บุคลิกภาพ ระบบห้องสมุดโอเพนซอร์ส ศึกษาดูงานห้องสมุดฮ่องกง ศูนย์ความรู้ด้านการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สถาบันวิทยบริการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สารเมลามีน หมู่บ้านวัฒนธรรมนองปิง หอจดหมายเหตุ ห้องสมุดกับการวิจัย ห้องสมุดกับการศึกษา ห้องสมุดในฮ่องกง เครือข่ายความร่วมมือของห้องสมุด เทคโนโลยีการสื่อสาร เลขมาตรฐานสากลประจำวารสาร
จดหมายข่าว
บล็อกอื่นๆ
ผู้ดูแลระบบ