Posts Tagged ‘2 CUL’

เครือข่ายความร่วมมือของห้องสมุด

          วันที่ 7 มกราคม 2553  ดิฉันโชคดีได้มีโอกาสไปฟังการบรรยายเรื่อง เครือข่ายความร่วมมือของห้องสมุด โดยสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ได้เชิญวิทยากรที่มีชื่อเสียงจากประเทศสหรัฐอเมริกา Dr. Lynn Scott Cochrane  ผู้อำนวยการห้องสมุด มหาวิทยาลัยเดนิสัน (Denison  University) Granville, Ohio (Cochrane@denison.edu) บรรยายเรื่อง “Library Collaboration : Why and How ?”  และ  “Library Collaboration : OHIOLINK Experience”  ผู้ช่วยศาสตราจารย์รวีวรรณ  เอื้อพันธุ์วิริยะกุล ผู้อำนวยการศูนย์บรรณสารการพัฒนา ของนิด้า บรรยายเรื่อง “Thai Library Collaboration : What should we do next ?”  และ นางสาวสุภาพร  ชัยธัมมะปกรณ์  ผู้อำนวยการศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  บรรยายเรื่อง  “Thai Library Collaboration : Open Source and Library Collaboration”

          Dr. Lynn Scott Cochrane  ได้เน้นถึงเหตุผลที่ห้องสมุดในประเทศสหรัฐอเมริกา  โดยเฉพาะในแถบรัฐที่ Dr. Cochrane  ทำงานอยู่ คือ North Carolina, South Carolina, Pennsylvania, Wisconsin, Virginia และ Ohio ร่วมมือกันเพื่อการให้บริการที่ดีที่สุด ผู้ใช้บริการเข้าถึงข้อมูลได้โดยสะดวกและง่ายที่สุด  และดีที่สุด ไปยังแหล่งข้อมูลให้มากแหล่งที่สุด และมีค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด
          รูปแบบของความร่วมมือมีหลากหลายรูปแบบ คือ
          1. ความร่วมมือที่มีโครงสร้าง  และเป็นทางการน้อยที่สุด (cooperation)
          2. เป็นทางการบ้าง  เวียนกันเป็นประธาน  และมีการควบคุมโครงการ (Coordination)
          3. เป็นทางการ มีการวางแผนระยะยาว และมีการใช้ข้อมูลร่วมกัน (Collaboration)
          4. ในรูปแบบของข้อตกลง และร่วมมือกันของห้องสมุดหลายประเภท หรือเป็นกลุ่ม ตั้งเป็นองค์กรขึ้นเพื่อรับผิดชอบ (Consortium)
          5. ความร่วมมือที่เป็นการขยายขอบเขตความร่วมมือมากกว่าประเภทที่ 1, 2 หรือ 3  (Consortia)

          ความร่วมมือของห้องสมุดในประเทศสหรัฐอเมริกา เริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 1876 มีการจัดตั้งสมาคมห้องสมุดอเมริกัน (American Library Association)  มีการจัดพิมพ์ American Library Journal พิมพ์หนังสือ Dewey Decimal Classification สภาการศึกษาของอเมริกา พิมพ์หนังสือ “Public Libraries in the US”  ค.ศ. 1880 มีบทความที่พิมพ์ใน Library Journal กระตุ้นให้มีการใช้ข้อมูลร่วมกัน มีการจัดตั้งคณะกรรมการความร่วมมือ (ALA Cooperation Committee) ของสมาคมห้องสมุดอเมริกัน
          ความร่วมมือห้องสมุดด้านต่างๆ เริ่มในศตวรรษที่ 20 คือ ความร่วมมือด้านการวิเคราะห์หมวดหมู่และทำบัตรรายการ (Cooperation Cataloging)  หอสมุดรัฐสภาอเมริกันเริ่มผลิตบัตรรายการออกเผยแพร่ ต่อมาจัดพิมพ์คู่มือการกำหนดหัวเรื่อง (Library of Congress Subject Headings) ค.ศ. 1933  กลุ่ม North Carolina Triangle Research Libraries Network (UNC – CH, DUKE, later NCSU, NCCU)  ดำเนินกิจกรรมเครือข่ายความร่วมมือ
          ความร่วมมือกันในด้านจัดทำบัตรรายการร่วมกัน ใช้ทรัพยากรสารสนเทศร่วมกัน ส่งสิ่งพิมพ์และสื่อโสตทัศน์ให้กัน ด้านพัฒนาบุคลากร และจัดให้มีแหล่งรวมเก็บทรัพยากรที่ใช้น้อย
 
          ประโยชน์ของเครือข่ายความร่วมมือ
          1. ผู้ใช้ได้รับทรัพยากรสารสนเทศที่ต้องการ
          2. งานมีประสิทธิภาพมากขึ้น
          3. งานที่ทำมีสมรรถภาพ สิ่งที่ทำถูกต้อง
          4. ปรับปรุงและขยายความรู้  และความสัมพันธ์ทางวิชาชีพ
          5. เรียนรู้ซึ่งกันและกัน
          6. ลดการทำงานซ้ำซ้อน
          7. รวบรวมแหล่งข้อมูลได้มากขึ้น
          8. แต่ละห้องสมุดสร้างแหล่งข้อมูลที่เป็นจุดแข็งของตน
          9. ดีกว่าการติดต่อกับร้านค้า

          ข้อจำกัด
          1. ความเป็นตัวตนของแต่ละแห่งลดลง
          2. ลดการแข่งขันการคัดเลือกคน
          3. ลดผู้เชี่ยวชาญทางสาขาวิชาของแต่ละแห่ง
          4. ความรับผิดชอบในการแบ่งกันใช้  หรือการควบคุมการใช้ข้อมูลร่วมกัน เป็นเรื่องยากที่จะประสบผลสำเร็จ

          ความร่วมมือของห้องสมุดในประเทศสหรัฐอเมริกา
         1. เป็นความร่วมมือระดับรัฐ  (State)
         2. เป็นความร่วมมือระดับภูมิภาค  (Region)
         3. เป็นความร่วมมือตามประเภทของห้องสมุด (ประชาชน อุดมศึกษา  โรงเรียน  และเฉพาะ)
         4. แหล่งงบประมาณ  (รัฐ  หรือ  เอกชน)
         5. ขนาดของห้องสมุดที่เข้าร่วมเครือข่ายไม่เท่ากัน

          ตัวอย่างความร่วมมือของห้องสมุดในประเทศสหรัฐอเมริกา
          1. Boston Library Consortium
          2. California Digital Library
          3. 2 CUL
          4. Georgia Pines
          5. OhioLINK
          6. VIVA
          7. OCLC

          Boston Library Consortium  เริ่ม ค.ศ. 1970 มีห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา  และห้องสมุดวิจัย  ทั้งภาครัฐและเอกชน จำนวน 19 แห่ง  สิ่งที่ดำเนินการ คือ การรวบรวมสิ่งพิมพ์ของสถาบันการให้ความช่วยเหลือ  ของบัณฑิตและผู้เชี่ยวชาญ
          California Digital Library  เริ่ม ค.ศ. 1997  มีห้องสมุดวิทยาเขต 10 แห่ง  ห้องสมุดเป็นสถาบันวิจัยขนาดใหญ่ ข้อมูลส่วนใหญ่ที่เก็บเป็นข้อมูลที่อยู่ในรูปดิจิทัล  การให้บริการ  มีบริการบรรณานุกรม การบริหารจัดการทรัพยากรสารสนเทศ  การบริการการพิมพ์  และการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศ
          2 CUL  ก่อตั้ง ค.ศ. 2009  เป็นความร่วมมือของห้องสมุดมหาวิทยาลัยโคลัมเบียและคอร์เนลล์  ในนิวยอร์คซิตี้และอิทาคา  ทั้ง 2 มหาวิทยาลัยเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยขนาดใหญ่  โครงการความร่วมมือที่ห้องสมุดของมหาวิทยาลัยทั้งสองดำเนินการ  คือการพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศร่วมกัน
          Georgia Pines  เริ่ม ค.ศ. 1998   ห้องสมุดประชาชน จำนวน 285 แห่ง ร่วมในโครงการความร่วมมือ
“Georgia Pines” ทั่วทั้งรัฐ Georgia  “borderless library”  ให้สิทธิ์ผู้ใช้บริการทุกเชื้อชาติ  เข้าไปใช้ห้องสมุดที่ร่วมโครงการทั้ง 285 แห่งได้  ความร่วมมือของห้องสมุดคือการพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ การจัดหาวัสดุอุปกรณ์ การบำรุงรักษาทรัพยากรสารสนเทศ  และการพัฒนาบุคลากร   Georgia Pines มีศูนย์กลางการดำเนินการทรัพยากรสารสนเทศ (Centralized Processing) โดยใช้ระบบ Equinox
          Virtual Library of Virginia  ก่อตั้ง ค.ศ. 1994  มีห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา 72 แห่ง ในรัฐ Virginia เข้าร่วมโครงการ  เป็นห้องสมุดของรัฐและเอกชน  มีทั้งห้องสมุดขนาดใหญ่และขนาดเล็ก  ร่วมกันใช้ทรัพยากรสารสนเทศทุกรูปแบบ  เข้าถึงข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของกันและกันได้  โดยใช้ข้อตกลง “Memorandum of Understanding (MOU)”
          OCLC  (Ohio College Library Consortium)  เริ่ม ค.ศ. 1971  เป็นโครงการความร่วมมือของวิทยาลัยต่างๆ ในรัฐ Ohio  ในระยะแรกๆ โครงการความร่วมมือ  คือ  การใช้ข้อมูลบัตรรายการร่วมกัน ต่อมาขยายไปยังโครงการยืมระหว่างห้องสมุด (Interlibrary Loan)  ปัจจุบันมีสมาชิก 71,000 ห้องสมุด และหลายประเภท ทั่วโลก  รูปแบบการดำเนินงานเป็นรูปบริษัท  สามารถเข้าดูข้อมูลได้ที่ http://www.oclc.org/us/en/default.htm
          OhioLINK  เป็นส่วนหนึ่งแตกจาก OCLC  เพื่อสร้างเครือข่ายของ Ohio  เมื่อ OCLC ก้าวไปสู่เครือข่ายระดับโลก  อาจกล่าวได้ว่า OhioLINK เป็นเครือข่ายห้องสมุดที่ดีที่สุดเครือข่ายหนึ่ง  (ผู้เขียนจะเขียนละเอียดเฉพาะ OhioLINK ในบทความหน้า)
           ICOLC (International Coalition of Library Consortium)  เริ่ม ค.ศ. 1997  เป็นความร่วมมือระดับนานาชาติ มีห้องสมุดเป็นสมาชิก 150 แห่ง  รูปแบบของความร่วมมือไม่เป็นทางการ ต้องบริหารจัดการกันเอง  อาจเรียกความร่วมมือนี้ว่า MetaConsortium
          OLE  (Open Library Environment) เริ่ม ค.ศ. 2008 – 2009  มีเป้าหมายเพื่อกำหนด Platform ของเทคโนโลยีห้องสมุดรุ่นต่อไป มีจุดมุ่งหมายเพื่อปรับปรุงความสามารถของห้องสมุดที่จะส่งข้อมูล (เนื้อหา) และการบริการอื่นๆ
          มหาวิทยาลัย Duke  เป็นผู้นำกลุ่มห้องสมุดวิจัย 11 แห่ง และ 2 โครงการความร่วมมือ (Consortium)  กับหอสมุดแห่งชาติ ของประเทศคานาดา และประเทศออสเตรเลีย ร่วมในโครงการความร่วมมือนี้
          โครงการ OLE ได้รับทุนสนับสนุนจากมูลนิธิ Andrew W. Mellon เป็นเงิน 475,000 เหรียญสหรัฐ ให้ดำเนินการ  ระหว่างกันยายน ค.ศ. 2008 – มิถุนายน 2009  โดยพัฒนาโปรแกรม Open Source  OhioLINK เป็นหนึ่งใน 15 สมาชิก  รายละเอียดดูเพิ่มเติมที่ http://oleproject.org

         Dr. Cochrane ได้ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการพัฒนาห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทยไว้ดังนี้:
          1. Infrastructure  ด้านเทคโนโลยีห้องสมุด ควรเป็น high–speed, broadband computer network   nationwide
          2. ใช้ฐานข้อมูลร่วมกัน
          3. ทำ Union Catalog ให้ลุล่วง
          4. ใช้ one software platform
          5. E-resource ภาษาไทย

          การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือระหว่างห้องสมุด
          1. อาจเริ่มจากกลุ่มเล็กๆ สองหรือสามห้องสมุด
          2. สร้างความร่วมมือเป็นทางการ (formal consortium)
          3. เชื่อมโยงหรือใช้ระบบ catalog ร่วมกัน
          4. ร่วมกันใช้สิ่งพิมพ์ (โดยใช้บริการส่ง)
          5. ซื้อฐานข้อมูลออนไลน์ร่วมกัน
          6. ร่วมกันจัดทำดรรชนีวารสารภาษาไทย
          7. ร่วมกันพัฒนาบุคลากร

          ผู้ช่วยศาสตราจารย์รวีวรรณ  เอื้อพันธุ์วิริยะกุล  ได้ให้ความเห็นว่าห้องสมุดควรร่วมมือกันในด้านการจัดทำเนื้อหาให้อยู่ในรูปของดิจิทัล เช่น หนังสือหายาก วารสารเก่ามีคุณค่า และไมโครฟิล์ม  พัฒนาฐานข้อมูลทรัพยากรอ้างอิง  ร่วมกันจัดทำ Union Catalog  การร่วมมือด้านการยืมระหว่างห้องสมุด  ร่วมกันจัดหาทรัพยากรสารสนเทศ  ด้านการพัฒนาบุคลากร  การสร้างคลังเก็บหนังสือที่ใช้น้อย  รวมทั้งร่วมกันพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนด้านห้องสมุด

          นางสาวสุภาพร  ชัยธัมมะปกรณ์  ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการให้บริการของศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยเฉพาะในด้านการนำซอฟต์แวร์รหัสเปิด (Open Source Software)  มาพัฒนาใช้กับงานด้านใดโดยเฉพาะ  และได้อธิบายถึงการนำโอเพนซอร์สมาใช้ในประเทศไทย  ตัวอย่างโอเพนซอร์ส ซอฟต์แวร์และฟรีแวร์เพื่อใช้แทนโปรแกรมลิขสิทธิ์  โอเพนซอร์สซอฟต์แวร์สำหรับห้องสมุด  การใช้และแนวทางส่งเสริมการใช้  (ศึกษารายละเอียดที่ : http://www.stks.or.th/index.php?option=com_…  หัวข้อ “ความร่วมมือการใช้กลุ่มโอเพนซอร์ส)

************************************

THAMMASAT  UNIVERSITY  LIBRARIES  NETWORKING  FORUM : MEET DR.COCHRANE 
7  JANUARY, 2010
BOONCHU MEETING ROOM, 3RD  FLOOR
THAMMASAT UNIVERSITY, TAPRACHAN CAMPUS

Jan. 7th, 2010
9.00-9.30      Register
9.30-10.15    Library Collaboration: Why and How?
                    Dr. LYNN SCOTT COCHRANE
                    Director of Libraries, Denison University, OH
10.15-10.30  Discussion
10.30-10.45  Coffee Break
10.45-11.45  Library Collaboration: OHIOLINK experience
                    Dr. LYNN SCOTT COCHRANE
11.45-12.00  Discussion
12.00-13.30  LUNCH
13.30-14.15  Thai Library Collaboration: What should we do 
                    next?
                    Assoc. Prof. Raweewan  Auepanwiriyakul
                    Director of Library and Information Center, National
                    Institute of Development Administration  (NIDA)
14.15-14.30  Discussion
14.30-14.45  Coffee Break
14.45-15.45  Thai Library Collaboration: Open Source and
                    Library Collaboration 
                    Supaporn  Chaithammapakorn
                    Director, Science and Technology Knowledge Service
                    (STKS), National Science and Technology Development 
                    Agency (NSTDA)
15.45-16.00  Discussion

***********************

สืบค้นข้อมูล
คลังเก็บ
หมวดหมู่
หัวข้อที่มีการอ่านมากสุด
2 CUL 3G Balanced Scorecard Boston Library Consortium California Digital Library Georgia Pines Hong Kong Central Library Hong Kong University of Science and Technology Library ISSN Lib 2.0 Lynn Scott Cochrane Nong Ping OhioLINK Pao Yue Kong Library The Hong Kong Polytechnic University Library University of Hong Kong Library WALAI AutoLib Web 2.0 กรุงเทพมหานคร การบริหารจัดการห้องสมุด การฝึกอบรม การพัฒนาสารสนเทศศาสตร์ การวัดผลงานเชิงดุลยภาพ การวิจัยสารสนเทศศาสตร์ การศึกษาสารสนเทศศาสตร์ การสื่อสาร การส่งเสริมการอ่าน จดหมายเหตุ จดหมายเหตุมหาวิทยาลัย จินดามณี นวัตกรรมห้องสมุด บุคลิกภาพ ระบบห้องสมุดโอเพนซอร์ส ศึกษาดูงานห้องสมุดฮ่องกง ศูนย์ความรู้ด้านการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สถาบันวิทยบริการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สารเมลามีน หมู่บ้านวัฒนธรรมนองปิง หอจดหมายเหตุ ห้องสมุดกับการวิจัย ห้องสมุดกับการศึกษา ห้องสมุดในฮ่องกง เครือข่ายความร่วมมือของห้องสมุด เทคโนโลยีการสื่อสาร เลขมาตรฐานสากลประจำวารสาร
จดหมายข่าว
บล็อกอื่นๆ
ผู้ดูแลระบบ